Η Ιστορία μας

Μονή Ελώνης ή Ελώνα

Η Μονή Ελώνης ή Ελώνα είναι μία γυναικεία μονή του νομού Αρκαδίας και είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και γιορτάζει στις 15 Αυγούστου.

Είναι χτισμένη σε μία απότομη πλαγιά του Πάρνωνα σε ένα κάθετο και επιβλητικό βράχο, δίνοντας την εντύπωση ότι αιωρείται. Για το όνομα της, που οφείλεται στην εικόνα της Παναγίας της Έλωνας, έχουν διατυπωθεί αρκετές ερμηνείες, όπως ότι προέρχεται από τα έλη της περιοχής, από την τσακώνικη λέξη «έουνη» που σημαίνει Ελεούσα ή ακόμη και από την λέξη «ελών» της αρχαίας αττικής διαλέκτου.

Με βάση το ιστορικό της Μονής που πηγαίνει πίσω στο 1300μ.μ., βοσκοί της περιοχής έβλεπαν κάθε βράδυ, σε ένα δυσπρόσιτο σημείο της πλαγιάς του Πάρνωνα ένα φως. Μόλις έγινε γνωστό το γεγονός αυτό στον επίσκοπο Ρέοντος και Πραστού μαζί με τον κλήρο της περιοχής, τους τοπικούς προεστούς και πλήθος χριστιανών του χωριού και επιχείρησαν να δώσουν μία εξήγηση στο αξιοπερίεργο περιστατικό. Τελικά κατάλαβαν, ότι επρόκειτο για το φως ενός καντηλιού, που ήταν αναμμένο μπροστά από μία εικόνα  στη μέση του βράχου. Ήταν όμως αδύνατο να φτάσουν την εικόνα, γι’ αυτό με προσευχές η εικόνα κατέβηκε σε χαμηλότερο σημείο και τότε ανέβηκαν στο βουνό και διαπίστωσαν ότι ήταν μία εικόνα της Παναγίας της Βρεφοκρατούσας. Στη συνέχεια έχτισαν ένα πρόχειρο ξύλινο εκκλησάκι, όπου και τοποθέτησαν την εικόνα, ενώ για την πρόσβαση σε αυτό κατασκευάστηκε σχοινένια σκάλα.

Ο επίσκοπος ζήτησε από δύο μοναχούς, που ασκήτευαν στην περιοχή τον Καλλίνικο και Δοσίθεο να εγκατασταθούν στο ακριβές μέρος όπου βρέθηκε η εικόνα. Με τη βοήθεια των κατοίκων της περιοχής οι δύο μοναχοί δεν άργησαν να κατασκευάσουν ένα μικρό εκκλησάκι και δύο κελιά, βρήκαν όμως φριχτό τέλος και μαρτύρησαν για την πίστη τους στο Θεό αφού τους έσφαξαν δύο Τούρκοι. Η Παναγία όμως τους τιμώρησε τυφλώνοντας τους τη στιγμή που έμπαιναν στο ναό της για να τον λεηλατήσουν. Αφού αντιλήφθηκαν τη χάρη της Παναγίας μετανόησαν και ξαναβρήκαν το φως τους αφιερώνοντας όλη την περιουσία τους στη Μονή, η οποία έκτοτε δέχθηκε πολλά προνόμια από μέρους των Οθωμανών, με αποτέλεσμα τα επόμενα χρόνια να αναπτυχθεί τόσο σε αριθμό μοναχών όσων και κτισμάτων, προσκυνητών και δωρεών.

Μετά την αποτυχημένη επανάσταση του 1770 (Ορλωφικά) οι Τούρκοι σαν αντίποινα, καταστρέφουν την Πελοπόννησο. Την περίοδο αυτή η μονή πυρπολείται και λαφυραγωγείται, ενώ οι μοναχοί της σφαγιάζονται.

Ο ναός της μονής χρονολογείται από το 1809, πληροφορία που παρέχεται από επιγραφή στην κεντρική του είσοδο. Χτίστηκε επάνω στα θεμέλια του προηγούμενου κατεστραμμένου ναού και έχει μεγαλύτερο μέγεθος από τον προηγούμενο.

Δε διαθέτει τρούλο ούτε και αγιογραφίες. Το τέμπλο του όμως είναι σκαλιστό και προέρχεται από ξύλο καρυδιάς. Πάνω σε αυτό είναι ζωγραφισμένες παραστάσεις από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, έργα σημαντικών καλλιτεχνών, όπως προκύπτει και από τις ενθυμήσεις που υπάρχουν πάνω σε αυτές. Το κωδωνοστάσιο του ναού κατασκευάστηκε το 1831.

Στις 18 Αυγούστου του 2006 η ιστορική εικόνα της Παναγίας κλάπηκε από τη μονή μαζί με τα αφιερώματά της. Η κλοπή αυτή προκάλεσε αίσθηση και δημοσιοποιήθηκε, τόσο από τα ελληνικά όσο και από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Η εικόνα εντοπίστηκε από την Ελληνική Αστυνομία 38 ημέρες αργότερα στο Φαρακλό Λακωνίας. Ο δράστης συνελήφθη και η εικόνα επιστράφηκε στη θέση της με μία πανηγυρική τελετή. Στην τοποθεσία που βρέθηκε χτίστηκε με έξοδα της ΕΛΑΣ εικονοστάσι, στο οποίο τοποθετήθηκε πιστό αντίγραφό της εικόνας, ακριβώς ένα χρόνο μετά τον εντοπισμό της